Zeldzaam

Zeldzaam.

Heb jij dat ook wel eens? Je ziet iets op of in de grond, maar je weet niet wat het is. Wat doe je dan? 

Eigenlijk zou je moeten laten liggen, maar je nieuwsgierigheid wint het van de natuur. Je neemt het één keer mee naar huis. 

Je probeert uit te zoeken wat je hebt gevonden. Maar als je het gevonden hebt wat het is, twijfel je toch wel een beetje. 

Wat kun je dan doen? 

Eerst maak je er een foto van. Daarom zeg ik ook altijd, zorg dat je een camera bij je hebt. Je hoeft geen spiegelreflex camera te hebben om je gevonden natuur op de gevoelige plaat te zetten. Met een kleine compact camera kun je al veel doen. Zorg dat je gevonden natuur op weg naar huis niet beschadigd raakt. Doe het in een klein plastic loeppotje, of anders voorzichtig in een papiertje in je zak. 

Bij thuiskomst haal je het zo spoedig mogelijk uit je zak. 

In mijn geval moest ik het natuurproduct doormidden snijden, waarna ik eigenlijk wel wist wat ik gevonden had. 

Maar voor de zekerheid heb ik een foto van mijn gevonden bolletje naar een, voor mij, bekende mycoloog gestuurd. 

En daar kwam het bevestigende antwoord. 

Het is de korrelige hertentruffel. 

Deze truffel wordt gegeten door zwijnen, herten en reeën. Voor mensen zijn ze niet eetbaar. 

Andere soorten truffels zijn zeer zeldzaam in Nederland. 

 

3 maart 2016, op een plaats waar wilde zwijnen de grond hadden omgewoeld,, wat wij wroeten noemen, was de truffel in de kuil, aan de oppervlakte gekomen. De truffel is niet groot, slechts zo'n centimeter groot, soms iets groter. Hertentruffels zijn symbionten. Ze vormen samen met de bomen ectomycohiza, wat zwamwortel betekend. De truffel die ik gevonden heb, lag alleen, mogelijk is de rest door de zwijnen verorbert. 

Hij lag in een kuil onder een kleine grove den. Als je verder zou zoeken, kunnen er wel meer onder de wortels van de boom liggen. Maar dat weten we niet. De truffels zijn vrij zeldzaam en staan op de rode lijst. Dus meenemen is natuurlijk niet goed. Maar soms wil je weten wat je hebt gevonden. Voor een volgende vondst betekend het dat je de truffel gewoon laat liggen. Want daar hoort hij thuis. Wees zuinig op wat we hebben. De natuur is erg kwetsbaar. En dat geld zeker voor deze truffels. 

Heb jij ook wel eens zoiets gevonden? 

U kunt een reactie achter laten in mijn gastenboek. 

 

Spons in het bos

Spons in het bos

 

Wat is dat nu weer, zult u denken. Een spons in het bos? Vast gedumpt door iemand. Zal ik u helpen? We hebben het hier niet over een spons die men in huis of in de auto gebruikt, nee, we hebben het hier over de grote Grote sponszwam, Sparassa crispa. De Grote sponszwam is eetbaar. Maar als u hem ziet staan, bewonder hem dan en laat hem staan. Want al is hij niet zeldzaam, je ziet hem wel zelden. 

De Grote sponszwam groeit op wortels van naaldbomen. De zwam is parasitair, wat betekend dat ze ernstige ziekten aan de boom kunnen veroorzaken. Niet te min, het is wel een plaatje voor het oog (van de camera)

 

Koningsmantel

Koningsmantel Tricholomopsis rutilans.

Tijdens een andeling in de Motketel, Kroondomein, Kwamen we deze prachtige paddenstoel tegen.

 

Deze paddenstoel wordt ook wel purpergele ridderzwam genoemd. 

Met zijn oranjerode hoed is het een prachtige paddenstoel. De Koningsmantel heeft wollige vezels op een gelige ondergrond. 

Deze paddenstoel heeft een doorsnee van 4 en 1 cm, de steel kan tot 1 cm hoog worden. Ook de steel heeft oranjerode schubben.

Wij vonden de Koningsmantel in het beukenbos, maar je kunt hem natuurlijk ook elders tegen komen. 

Het is een prachtige paddenstoel. 

 

Vliegenzwam

Vliegenzwam

Weet jij waar de vliegenzwam haar naam aan dankt? 

Hebben jullie wel eens vliegen in huis? Dat is niet leuk en zeker niet hygiënisch.

Wat kun je er tegen doen?

Je kunt een hor voor het raam hangen. Daar komen geen insecten door naar binnen.

Je kunt een vliegenstrip ophangen, je weet wel. Zo'n ding waar de vliegen aan blijven hangen. 

Je kunt ook achter de vliegen aangaan en ze met een vliegenmepper te lijf gaan. 

Je ziet, er zijn veel manieren om van de vliegen af te komen. 

Weet je hoe ze dat vroeger deden? 

Men ging op zoek naar de vliegenzwam. Daarvan nam men de hoed, De hoed werd in een schoteltje melk gelegd.

Als de vliegen van het goedje gingen eten, werd dat hun dood. 

 

Op de vliegenzwam zitten witte stippen. De stippen zijn een restant van het omhulsel wat om de jonge zwam zit. 

Bij het groeien van de zwam, knapt het vlies kapot. Restanten van dit vlies blijven op de hoed zitten en drogen daar op. Dat zijn de witten stippen. 

Als je ze aan zou raken, kan het zomaar dat de stip eraf valt. 

Kom er maar niet aan, want vliegenzwammen zijn giftig. Kijk alleen en geniet van deze schoonheid. 

 

 

Judasoor

Foto: Gerrie van den Brink

 Judasoor

Judasoor is een zwam die bij droog weer in omvang afneemt en bij vochtig weer in omvang toeneemt.

Naam:

Hij dankt zijn naam aan de overlevering van Judas Iskariot, nadat deze Jezus had verraden, hing hij zich op aan een vlier. De vlier is ook de gastheer van het Judasoor. Het woord oor is verklaard dat Petrus, toen Jezus gearresteerd werd, het oor van een Romeinse soldaat afgehakt heeft.

De donkerroze zwam voelt zacht aan.

Komt voor:

Judasoor komt het hele jaar zowel op levend als op dood hout voor. Hij houd van een schaduwrijke plaats met een hoge luchtvochtigheid.

Het Judasoor is zowel een parasiet als een saprofiet.

Hij veroorzaakt als parasiet witrot op levende bomen. Als de boom dood is, wordt dezelfde zwam een saprofiet. Judasoor valt onder de necrotrofe parasieten.

Wil je de zwam eten? Dat kan. Hij wordt in China en Japan gegeten.

 

 

Winterhoutzwam

Foto: Gerrie  van den Brink

Winterhoutzwam

De winterhoutzwam is een eenjarig zwam, met een centrale steel en een vlakke tot trechtervormige bovenzijde. Bovenzijde is grijs tot donkerbruin van kleur, met vaak een gekerfde rand. Aan de onderzijde crème wit tot okerkleurig. Er zitten buisjes van 2-3 mm. Je vindt de winterhoutzwam op dode takken, stammen en stronken van loofbomen zoals de berk, els, eik en de beuk. De winterzwam is een saprofiet. Zeldzaam is hij niet.

 

Vreemde paddenstoel

Vreemde paddenstoel

 

Tijdens onze korte rondwandeling van zondagmiddag 01-02 j.l. trof ik tussen de rottende bladeren en sneeuw een oranje kelk aan. Eerst dacht ik dat het een ballonrest was, wilde het oprapen en in een prullenbak doen. Maar toen bleek dat het hier om een paddenstoel ging. In ieder geval zag ik dat het een kelkzwam was. Maar in februari een paddenstoel van deze leek onwaarschijnlijk. Thuis ben ik gelijk de soort gaan opzoeken. In de boeken leek het op de rode kelkzwam, maar ik twijfelde. Toen op zoek op internet en zie, hij leek het te zijn maar het kan net zo goed de gekruldekelkzwam zijn. 

 

Wat ik nu gedaan heb, is het Mycologisch instituut, een bekende mycoloog gemaild. En nu is het afwachten of en wanneer hij reageert. Ik heb hier een stukje van de rand van de zwam, maar is dat voldoende om de soort te determineren? We zullen het gaan zien. Ik wil jullie een foto van de soort niet onthouden, maar over de naam zal nog even onzeker blijven. Geniet van de mooie foto. Kijk goed in het rond, en zie waar een ander vaak aan voorbij loopt. Succes allemaal. 

 

Nou, het antwoord is binnen. We hebben hier te maken met de Rode kelkzwam (Sarcoscypha coccinea) Gevonden in het Hosterwold. Coördinaat" 52.297279, 5.520310  

Deze zwam wordt binnenkort vermeld op de site van de NedMycVer. We hebben hier te maken met een zeldzame paddenstoel. Dus, zie jij een paddenstoel en weet je niet welke en of hij zeldzaam is, ik heb er een klein stukje afgesneden en naar een Mycoloog gebracht. Want echte duidelijkheid op welke soort kan soms alleen maar door micro-onderzoek. 

Bent u/ben jij ook een vreemde paddenstoel tegen gekomen? Laat ons weten welke soort u/jij gevonden hebt. 

 

Gewone oesterzwam

Gewone oesterzwam

Hoe herken je de gewone oesterzwam? Aan zijn hoed die waaierachtig gevormd is en ongesteeld. Zijn kleur is crème tot grijslila tot lilazwartkleurig. Zijn vlees is buigzaam en heeft een milde smaak, een beetje naar zwam, of vis. Ze zijn eetbaar. Ze leven op dode, maar ook op levende loofbomen, zoals de beuk. Je kunt ze aantreffen op stammen, stronken of takken. De zwam is een (1) saprofiet en mogelijk (2) parasitair. Het is een algemene soort.  

Bijzonder is, op de zwamvlok worden knopjes gevormd, (3) die aaltjes of nematoden met gif doden en met zwamdraadjes doorgroeien. Het inademen van een sporenwolk van de Gewone oesterzwam zorgt voor een heftige astmatische reactie. Daarnaast kunnen hun sporen oogontstekingen veroorzaken.
Van het eten van Oesterzwammen als Pleurotus ostreatus en Pleurotus spodoleucus zou een cholesterol- (en bloeddruk)verlagend en een afweer- en weerstandverhogend effect uitgaan. (Bron: Soortenbank)

Uitleg:
(1) Saprofiet betekend verrot. Het is een schimmel die leeft op dood organisch materiaal, dat ze afbreken om er stoffen van te maken, die voor        andere organismen, zoals planten en dieren, opneembaar zijn.

(2) Parasiet betekend dat de schimmel het leven kost van de gastheer, zoals de beuk.

Paddenstoelen 20 BorderMaker

 

 

knotsgekke knotsen

Knotsgekke knotsen.

 

Het is maandagmiddag. Een mooie dag op de 3e november. De wind waait door het bos. Vandaag loop ik met Pluk door het Hendriksbos, gemeente Nunspeet. Ik sla het eerste pad rechts in. De auto's op de snelweg razen voorbij. Maar veelal weet de wind haar geraas te overstemmen. Plotseling duikt Pluk met zijn hele lichaam het zand op het pad in. Een enorm gedonder komt over ons heen. Het is zo'n militair geval. Zo'n één met twee van die wieken weet je wel. Wat als de hond al zo duikt, zullen de dieren in het bos dan doen? Dat vraag ik mij af. Het duurt echter niet lang, of het geluid verstomd. We lopen in een stevige pas, mijn hond en ik. Goed kijk ik om me heen of ik nog mooie paddenstoelen zie staan. Nou, niets te klagen hoor. Genoeg mooie paddenstoelen. Zelfs een enkele vliegenzwam komt onder de dennennaalden vandaan. Na een tijd kom ik bij de eerste zandheuvels aan. Prachtig geel met rood staan daar de herfstgekleurde boompjes tegen het witte zand. Ik ga rechtdoor. Het Hendriksbos gaat over in het Willemsbos. Aan het bos zelf veranderd natuurlijk niets. Prachtig stil is het, tenminste, wat mensen aan gaat. Want de wind blijft ruisen door de grove dennen. Echt herfstmuziek. Even twijfel ik waar ik ben. Ach, erg veel fout gaan kan het niet zijn. Alhoewel je van Nunspeet zomaar in Harderwijk zou kunnen zitten. Moet er niet aan denken. Maar zo'n vaart loopt het natuurlijk niet. Want bij de 5 stenen op de hoek ga ik weer naar links, met de zon links van mij. Iets waar ik wel op let, de zon, het licht, de wind. En zie, langzaam kom ik weer op bekend terrein. Gele Amerikaanse vogelkers, Weimouthden, met zijn lange kegels vol hars. Weimouthden is een den die vijf zachte naalden bij elkaar heeft. Tussen de vochtige hei staan het rendiermos. Zilvergroen is haar schone glans. Rendiermos valt onder de korstmossen. Het wordt ook wel gebruikt in plantenstukjes en kerststukjes. Maar wij laten het staan. Dan valt mijn oog op een wel heel vreemde, dikke knots. Wat zeg ik, knots? Het zijn een heleboel knotsen. Gelukkig heb ik mijn camera bij me. Maar helaas, het beeld is niet erg scherp geworden. Niet te min, ik heb hier te maken met de heideknotszwam (Clavaria Argillacea)

Beschrijving

Vruchtlichaam knotsvormig, 3-8 cm x 2-8 mm. Bovenste deel met een stompe top, mat, bleek vuilgeel tot groenig-geel.
Steel glad, heldergeel.

Voorkomen
Op voedselarme, zure zandgrond, langs heidepaadjes, in verstuivingen en duinen.
Mogelijk saprofiet (leven van dood organisch materiaal).

Status
Matig algemeen, Rode Lijst (Kwetsbaar).

 

Je begrijpt, na deze omschrijving, natuurlijk wel dat ik zeer verrast was van de vondst van deze zwam. Heel bijzonder dat je dit mag zien en bewonderen. Eenmaal terug thuis was het eerst wat ik deed de foto's bekijken. Het resultaat laat te wensen over. Maar niet te min wil ik ze jullie niet onthouden.