Weet je dat

Natuurkoffer IVN

 

14 december 2017 Meentstaete Lelystad

Natuur en gezondheid

Natuurkoffer

Presentatoren Ruben en Ilse

Donderdagmiddag. Veel regen boven de Veluwe, maar deels mooie blauwe luchten en zelfs een regenboog boven Flevoland.

In een ruimte bij "Woonzorg Flevoland" geeft IVN vandaag een workshop over de natuurkoffer. Natuurkoffer is een idee van Jan Westera, die bij zijn demente moeder de natuur van buiten naar binnen nam. En met groot succes. Inmiddels zijn er al 700 natuurkoffers in omloop. Dhr Westera heeft hier een prijs voor ontvangen van het programma "Vroege vogels". Wel verdiend.

Wat is een natuurkoffer?

Een natuurkoffer kun je per seizoen indelen. Er is in elk seizoen weer iets anders te vinden. In de koffer zitten allerlei dingen van en over de natuur. Zoals een boek "Terug naar toen" waarin wordt beschreven hoe met mensen met dementie om te gaan. Dat geldt vooral voor degene die de natuurkoffer gebruikt.

Wat kun je doen om deze mensen te bereiken. We vinden er een memoriespel in met plaatjes van bv groenten, dieren e.d, een 2 delige puzzel, met als opdruk eveneens iets van groenten of dieren enz., een schijfje van een boomstammetje, geurzakjes, spiegeltje, schapenwol, bijenwas. Dit laatste brengt je dichter bij de mannen. Verder zitten er geplastificeerden foto's, loepjes en jute zakjes in. Daarbij kan degene die de natuurkoffer gaat gebruiken, er allerlei dingen uit de natuur bij doen. Je kan b.v. denken aan bladeren, takjes, bloemen, veren, maar ook aan schelpen e.d.. Je zou er ook iets in kunnen doen van proeven. Denk daarbij aan een jam, sapje, of gewoon een vrucht. Denk er wel over na, deze mensen kunnen alles in hun mond stoppen, dus geen harde of grote vruchten.

Een ander iets wat je, al dan niet met de zorginstelling, kunt maken/samenstellen is, een kalender met een groene dagverdeling.

Wat is de bedoeling van de natuurkoffer?

Zoals je aan het begin van dit schrijven hebt kunnen lezen is, naar het idee van dhr Westera, in samenwerking met het IVN is een samenwerking ontstaan met de zorginstellingen. Een eerste stap is al gedaan met Grijs, groen en gelukkig in 2016. Dit jaar is er op 2 landelijke dagen van IVN opnieuw veel aandacht aan besteed. Mensen uit de zorg en van IVN verenigingen kwamen bij elkaar. Er werd veel uitgelegd, besproken, workshops gegeven.

Donderdagmiddag waren er veel mensen uit de zorg en helaas maar 2 mensen die natuurgids zijn en 2 nieuwe vrijwilligers van IVN verenigingen. De meeste waren afkomstig uit Lelystad. En kwam er 1 uit Frieslad en 1 van de Veluwe. Toch werden we in groepjes verdeeld om daaruit een idee te maken wat je in de natuurkoffer zou toevoegen. Hieruit werd mij duidelijk dat de afstand tussen verzorger(st)ers en IVN mensen nog te ver uit elkaar ligt. Niet dat het een gat is, nee, er was veel interessen voor de natuurkoffer, het was meer dat de ideeën uit elkaar liggen, hoe met de koffer de mensen te kunnen bereiken. Dit heb ik aan Ilse en Ruben voorgelegd. Het antwoord dat ik van beide kreeg was bemoedigend. Beide waren er van overtuigd dat er verder aan gewerkt moet worden, beide dichter bij elkaar te brengen.

Ik heb aan Ilse verteld dat wij, in Nijkerk al begonnen zijn met het project "Grijs, groen en gelukkig". Heb uitgelegd hoe we te werk zijn gegaan, wat wij meenemen en hoe wij omgaan met de bewoners aldaar. Tevens zijn zij nu op de hoogte dat er nog 2 bezoeken aan "Zorgerf Putten" staan geplant. En dat er een afspraak komt met verpleeghuis Elim te Putten. Mogelijk ook dat we bij het "Zorgerf Nijkerk" nog afspraken kunnen maken. Ook kwam er ter sprake dat het de bedoeling is de gidsen en evt. de nieuwe natuurouders, te betrekken bij dit project, zodat de uitwerking een breder wordt. wat betreft de Natuurkoffer, die is op dit moment compleet, al kan er evt. wel aangevuld worden met andere dingen uit de natuur.

Hoe omgaan met mensen met dementie en de presentatie-werker?

Als we met een natuurkoffer op pad gaan, hetzij met een fotopresentatie of op een andere wijze, er kunnen mensen emotioneel worden. Hoe gaan we daarmee om? We kunnen doorgaan, alsof er niets gebeurd is. Maar beter is om even een stukje aandacht naar die persoon te geven. Een hand op de knie kan al veel zeggen. Neem even de tijd hiervoor. Ga tijdens je presentatie niet gehaast aan de slag. Praat voor en/of achteraf met de bewoners die dat zelf aan zullen geven. Laat de dingen die jij hebt meegenomen, door de handen van de bewoners gaan, loop evt. zelf even rond. Denk er aan dat je met mensen met een kort geheugen te maken hebt. Veel zijn zij aan herinneringen kwijtgeraakt. Door iets aan te bieden van ruiken, voelen en misschien iets van proeven, breng je de herinnering weer een beetje naar boven.

Een andere mogelijkheid is, kinderen bij deze ouderen te betrekken. Hooguit 2 kinderen op 1 oudere. Ook belangrijk is, dat je alles in overleg met de verzorging doet. Goed doorspreken wat de bedoeling is van wat je gaat doen. Laat je niet, tijdens je werkzaamheden, afleiden door nevengeluiden of onrust bij een enkele bewoner. Het kan zijn dat er ineens één opstaat en weg wil. Dat is niet erg en ligt niet aan jou. Blijf rustig. Neem na je afronding even de tijd om de mensen persoonlijk een hand te geven. Persoonlijk contact werkt goed. En vooral, geniet er zelf ook van. Want alles is toch van samen.

Ilse vroeg mij wanneer de volgende afspraken staan. Helaas, beide data is zij er niet. Ze is begin van Januari weg. Maar als er vervolgafspraken komen, wordt zij op de hoogte gesteld en wil zij een keer zien hoe het bij ons in de praktijk gaat. Natuurlijk worden jullie, IVN Nijkerk, ook op de hoogte gehouden. Binnenkort wil ik gidsen en natuurouders benaderen om een kijkje te nemen tijdens de presentatie en evt. andere ideeën aan te vullen.

Verder hebben 3 mensen van de zorg in Lelystad mijn nummer gevraagd. Wie weet welk een samenwerking dit kan worden.

Wij gaan er voor.

Voor nu, een groene groet.

Gerrie van den Brink.